bần nông
Định nghĩa
- Danh từ:
- Người nông dân nghèo khổ, không có hoặc có rất ít ruộng đất: "bần nông" chỉ một giai tầng xã hội trong nông thôn, sống chủ yếu dựa vào lao động làm thuê, cày thuê hoặc có một mảnh ruộng nhỏ không đủ sống.
- Thành phần kinh tế - xã hội: Trong các phân tích xã hội học hay lịch sử, "bần nông" được dùng để chỉ một tầng lớp có địa vị kinh tế thấp nhất trong cộng đồng nông dân.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trước Cách mạng Tháng Tám, đời sống của bần nông vô cùng cơ cực.
- Chính sách cải cách ruộng đất nhằm giúp đỡ bần nông và cố nông.
- Ông ấy xuất thân từ một gia đình bần nông, quanh năm phải đi làm mướn.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Tầng lớp bần nông": Cụm từ dùng trong phân tích xã hội để chỉ tập hợp những người nông dân nghèo khổ, có chung hoàn cảnh kinh tế và địa vị xã hội.
- Tầng lớp bần nông là lực lượng cách mạng đông đảo.
- "Bần nông hóa": (Ít dùng) Quá trình trở thành bần nông hoặc tình trạng sa sút xuống thành bần nông.
- Nạn địa chủ cường hào đã dẫn đến nguy cơ bần nông hóa một bộ phận trung nông.
Biến thể và từ gần giống
- Cố nông (danh từ): Người nông dân hoàn toàn không có ruộng đất, tư liệu sản xuất, phải sống bằng cách bán sức lao động làm thuê. (Địa vị thường thấp hơn bần nông).
- Trung nông (danh từ): Người nông dân có một lượng ruộng đất và tư liệu sản xuất vừa đủ để tự cung tự cấp cho gia đình, không phải đi làm thuê.
- Phú nông (danh từ): Người nông dân giàu có, có nhiều ruộng đất, thường sử dụng lao động làm thuê.
Từ đồng nghĩa
- Nông dân nghèo: Cách nói phổ thông, mô tả chung về người nông dân có cuộc sống nghèo khó.
- Nông dân không đất: Nhấn mạnh vào đặc điểm thiếu tư liệu sản xuất chính là ruộng đất.
Từ trái nghĩa
- Địa chủ: Người sở hữu nhiều ruộng đất, cho người khác thuê lại để cày cấy.
- Phú nông: (Như đã nêu ở trên).
Lưu ý sử dụng
- Từ "bần nông" mang sắc thái lịch sử và xã hội học rõ rệt, thường xuất hiện trong văn cảnh phân tích xã hội cũ, lịch sử, hoặc các văn bản chính trị.
- Trong ngôn ngữ đời thường hiện đại, người ta thường dùng các cụm từ mô tả như "nông dân nghèo", "hộ nghèo nông thôn" thay vì dùng từ "bần nông".